İhale ve kabul edilen teminatlar

Bu yazımızda ihalelerde kabul edilecek teminat türlerine dikkat çekip, teminat türlerine göre avantaj ve dezavantajları değerlendireceğiz. Yazımıza ”teminat” kavramının anlamıyla başlayalım.

Teminat=güvence anlamı taşımakla birlikte, ilgili işle alakalı doğabilecek her türlü olumsuz durumlarda güvence belirtmek için ihaleyi yapan kuruma vermek zorunda olduğumuz değerlerdir. 

İhaleye girerken verdiğimiz teminat geçici teminattır. İhale sonrası Ekonomik açıdan en avantajlı teklif veren 1. ve 2. istekli dışındaki diğer isteklilere teminatları derhal iade edilmelidir. Tabi bu teminat iadesi yapılmadan önce isteklilerin yasaklılık sorgusu yapıldığından yasaklı durumda olan isteklilerin de teminatları gelir kaydedilmektedir. Bu konuda da dikkatli olmak gerekir. İhale üzerimizde kaldığı takdirde geçici teminatımızı kesin teminata çevirerek ilgili işi eksiksiz bir şekilde bitireceğimizi de taahhüt ederiz.

Teminat olarak kabul edilecek değerler 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu madde 34 ‘te ;

-Nakit teminat
-Teminat mektubu
-Devlet İç Borçlanma Senetleri (Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen)

olarak sıralanmıştır.

Tedavüldeki türk parası olarak kabul edilen nakdi teminatlar , ihaleden önce ilgili idarenin muhasebe birimine veya ilgili saymanlık müdürlüğüne yatırılması ve makbuzunun ihale teklif dosyasına eklenmesi gerekmektedir. Teminat mektubu dışındaki hiçbir teminatı ihale komisyonu teslim alamaz. Bunun sebebi ise, ihaleyi yapan kurum ve ihale hakkında herhangi bir şüpheye mahal vermemektir.

    Teminat mektupları ise 2017 yılına kadar sadece bankalar tarafından verilmekteydi. 4734 sayılı kamu ihale kanununun 4.maddesinde teminat mektubu tanımı 2017 yılındaki değişiklikle revize edilmiştir. Bu değişiklikle türkiyedeki yerleşik sigorta şirketleri tarafından verilecek kefalet senetlerini de kapsama eklenmiştir.Bankalardan teminat mektubu alabileceğiniz gibi sigorta şirketinden de kefalet senedi alabilirsiniz. Kefalet senetleri şartlı veya şartsız olarak verilebilir. Kayıtsız şartsız ihale makamına atıfla düzenlenen senetler , banka teminat mektupları ile aynı nitelik taşımaktadır.Şarta bağlı olarak verilenlerde ise , sigorta ettirenin yükümlülüklerini yerine getirmesine , rizikonun gerçekleşmesinde etkili olan durumların kabulü gibi gerekçelerin varlığı gereklidir. Tabiki ihale makamı kayıtsız şartsız kefalet senedi istemesi de süregelen bir alışkanlığın sonucudur diyebiliriz.

    Devlet iç borçlanma senetleri kısaca DİBS ise, türkiye cumhuriyeti hazinesinin yurt içinden yaptığı borçlanma nedeniyle  ihraç etmiş olduğu hazine bonoları ve devlet tahvilleri olarak adlandırabiliriz. DİBS vadesi 1 yıldan az olanlara hazine bonosu, vadesi 1 yıl ve üzeri olanlara ise devlet tahvilleri denir. Sabit getirili bir kaynak olarak görebilir, ihale zarfımızda da ayrıca geçici veya kesin teminat olarak değerlendirebiliriz. 

Peki şimdi de teminat türleri arasında ufak bir değerlendirme yapalım ;

  • Nakdi teminatların avantajı , banka teminatı alırken ödemek zorunda kaldığınız komisyon ödemesinden muaf olmanızdır. Nakit teminatlarda direkt tedavüldeki türk parası üzerinden aracısız işlem yaptığınızdan herhangi bir kaybınız olmayacaktır.
  • Nakdi teminatlar dezavantajı ise, işlevsellik olarak diğer teminat türlerinden zayıf kalmasıdır. İhale dosya içeriği ve teklifiyle uğraşan istekli ihale saatinden önce muhasebe müdürlüğü yada saymanlığa teklif ettiği bedele göre teminatını yatırmak ve tekrar nakit teminat makbuzunu dosyasına koyup idareye vermek zorundadır. Burada bazen kurumlar arası uzak mesafeler söz konusu olabilecektir. Önemli ölçüde zaman kaybına yol açan bu teminat türü iadesi sırasında da zaman kaybına yol açacaktır.. Çünkü elden veya havale yoluyla yatırmış olduğunuz nakit teminatı iade alırken elden değil banka hesabınıza işlem sırasına göre havale/eft alacaksınız. İlgili muhasebe biriminin yoğunluğuna göre bu işlem 1-2 gün sürebilecektir.
  • Teminat mektuplarının avantajı ; resmi prosedürler ile fazla uğraşmadan işinize konsantre olabilmenizdir. Böylece zaman kaybı yaşamazsınız. İhale teklif dosyasına mektubu eklemeniz yada elektronik ortamda kaydedilen teminat mektuplarını banka teminat mektubu benzersiz numarasını sunulmayacak belge listesinde belirtmeniz yeterlidir. İhale üzerinize kalmadığı takdirde mektubunuzu elden veya ekap üzerinden geri alabilirsiniz. İşlevsellik açısından teminat mektubu türleri oldukça avantajlıdır.
  • Dezavantajı ise, yukarıda da bahsettiğim üzere ödediğiniz mektup komisyonlarıdır. İlk etapta ufak ödemeler gibi görünse de , yüksek bedelli ihaleler yada sürekli ihale süreçlerinin içinde olmanın doğal sonucu olarak  sizlere hatırı sayılır bir gider kalemi de oluşturabilir.

*Kapsama kefalet senetlerinin de girmesi aslında ekonomik sıkıntılar içinde olan ülkemize ve firmalarımıza teminat finansmanı konusunda iyileştirme sağlamıştır. Köklü firmalar haricinde diğer firmalara kredi limiti tahsis ederken tabiri caizse kırk dereden su getiren bankalar dışında bir alternatif var artık.

Güzel düşünülmüş bu imtiyaz malesef çeşitli kurnazlıklara da konu olmuştur. İdare makamı piyasada dolaşan sahte kefalet senetleri konusunda dikkatli olmalıdır. İsteklinin teminatı gelir kaydedilmek için kefalet senedi nakde çevrilmek istendiğinde, kefalet senedinin sahte olduğu anlaşılmaktadır. İhalelere bile bile sahte teminat ile girebilecek cesarette firma olduğunu sanmıyorum.Ancak kapanan sigorta şirketi ünvanları kullanarak suistimal etmek isteyen kişilerin varlığı da söz konusudur.

  • DİBS avantajı ise, yatırımınız uzun vadede sabit bir getiri getirirken , aynı zamanda ihaleye teminat olarak verebilmeniz de çift taraflı kazanç sağlayabilmenize örnektir. Bu yüzden avantaj olarak görebiliriz.

Teminat türleri ve özelliklerini detaylıca konuştuk.

Hangisi size mantıklı geliyorsa saydıklarımızdan birini teminat olarak verebilirsiniz.

Teşekkürler…

sdas sdas

Author: ihaleuzmani

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir